De ipad-maat van alle dingen
Een zin die de voorbije dagen is blijven hangen: een VOKA-bobo vond dat het inschrijvingsgeld voor de unief omhoog moest van 500 euro naar 800, allez, “de prijs van een ipad”. Het is zover, de ipad is de maat van alle dingen geworden. Ik stel voor om de ipad van deze meneer een maand af te pakken en hem in de plaats 800 euro te geven om mee rond te komen, eten en kleren en entertainment inbegrepen. 800 euro is zo ongeveer het leefloon voor een alleenstaande.
Ramadan
Ik geef grif toe dat ik er niet in slaag om te vuur en te zwaard alle gadgets buiten de deur te houden, maar het is wel het moment om daar eens bij stil te staan. Woensdag begint de vasten. Rare vaststelling: tegenwoordig weten we àlles over de ramadan. Hoe laat die begint, volgens de Turkse dan wel de Saoedische maangeleerden, wat de gevolgen zijn voor werk en gezin, wat de gevaren zijn van al die hongerige jonge mannen in hete stadsbuurten. Mijn kinderen waren nog kleuters toen ze thuis kwamen met het woord “ramadan” en wat dat dan wel betekende voor Yassine en Hamza in de klas. Ik kan hier om de hoek meevieren en de vasten breken met een iftar-maaltijd en muziek.
Vastenavond en verder
Maar waar is de (christelijke) vasten gebleven? Aan carnaval doen we meer dan ooit, lijkt het. Ik niet, maar ik kijk dan ook naar carnaval als een koe naar een trein, zoals alle mensen die in een niet-carnavalsstad zijn geboren. Ooit moest ik voor de radio verslag doen van het feest in Aalst. Ik begreep er niets van, zelfs de taal niet. Het feest gaat crescendo tot vastenavond. Dat was ook zo bij ons thuis, mijn moeder bakte oliebollen in vreemde formaten, het waren net aliens met uitstekende sliertjes deeg als antennes. De dag daarna, op aswoensdag, gingen we met de school naar de kerk om een veeg op ons voorhoofd.
Wat er in de veertig dagen daarna gebeurde? Eerlijk gezegd was er niet veel verschil met andere maanden. Vage voornemens om minder ruzie te maken, en ijdele pogingen om snoep te rantsoeneren, maar dat kwam gewoon neer op enkele dagen niet snoepen en je daarna ongans eten. Op vrijdag aten we vis, maar dat was niet uitzonderlijk. Een paar jaar geleden was ik in Slovakije op een vastenvrijdag in een school, en daar kreeg ik… karnemelkse pap als middagmaal.
Zeg eens eerlijk, kent u iemand die iets aan die vasten doet? Twee winters geleden kwam ik op een cursus een vrouw tegen die één tv-loze dag per week voor haar hele gezin had ingevoerd, van aswoensdag tot Pasen. Dat is zo ongeveer de enige keer dat ik over iemands “vastenpraktijk” te horen kreeg.
Seculier vasten
En toch is dat vasten, of een periode van soberheid en zuivering, één van de mooiste tradities, niet alleen voor christenen of moslims, maar voor iedereen. Voor een betere gezondheid bijvoorbeeld, drinken mensen een week alleen maar sap.
Laat ik het seculier vasten noemen, niet om God of een hogere macht te plezieren, maar voor jezelf. Om iets te proberen, om eventueel iets te bewijzen tegenover jezelf. Kan ik met minder? Kan ik zonder? Ben ik afhankelijk? Vind ik dit vanzelfsprekend? Heb ik controle? Doe ik dit bewust?
Schrappen wat niet past
Kun je met minder of zonder Cote d’Or Noir de Noir? Orval? Blauwe Camel? Frieten, cuberdons, koffie, nieuwe schoenen, auto, Facebook , Twitter, gsm, Man bijt hond, de krant, thee, the Sims, gps, cola, Wii, koekjes van Destrooper, de Humo, de cinema?
Ik probeer het met minder informatie te doen de komende veertig dagen, er was naar mijn smaak weer teveel “WTF”-nieuws de laatste dagen, genre kasteelmoord of Friso onder de sneeuw. Ik kies voor minder, maar beter. Cut the crap, stel de onzinfilter scherper in, schrap wat niet past. Baas in eigen hoofd. En als de ruis verdwijnt, zie en hoor je leuke dingen. Terwijl ik dit schrijf, zit ik op de trein. Buiten verzuipen de weiden in smeltwater, binnen zit een klein stijlvol vrouwtje schuin tegenover me. Ze babbelt Italiaans met twee andere dames en ze heeft een stem… als Henry Kissinger!
@Allen: reageren op deze bijdrage impliceert dat u instemt met de regels voor deelname aan onze discussieforums; lees dus de regels - mod
20/02/2012 om 13:39
Zeer mooie overweging. Door versobering tot meer innerlijke rust komen. Het kost in ieder geval veel moeite om iets weg te laten uit onze vaste gewoonten.
Kristien, je doet me denken aan de tijd dat ook ik, in de trein, het landschap aan mij voorbij zag glijden, onder het rustgevend eentonig geluid van de treinwielen op het spoor.
Dank voor dit mooie stukje !
20/02/2012 om 22:12
Zeer goede column Kristien, en zo waar. Echter (in slecht Vlaams zou ik hier nu “maar” moeten schrijven, maar in mijn schooltijd is mij geleerd dat “maar” altijd en alleen maar na een komma en het begin van een bijzin kan staan, MAAR dat schijnt nu niet meer zo nodig te zijn!) “vasten” moet dat nu echt alleen maar in een “christelijke context” , wat dat ook moge wezen, beleefd te worden. Als uw voorstel nu eens vertaald zou worden in gewoon wat minder denken dat we, wij, op alles recht hebben, dat wat wij hebben en potverteren de meest normale zaak ter wereld is. Zou “vasten” dan misschien betekenen dat wij erkennen en vooral herkennen dat wij Westersen er nogal op los leven en er totaal van overtuigd van zijn dat dat potverteren normaal is en dat we daar “recht” op hebben. Immers (hier zou ik nu “want” moeten schrijven; zie mijn verhaal over “maar” hierboven!)) wij Westersen wij zijn toch boven mate superieur, en wij Westersen (zie “hardwerkende Vlaming bv) hebben dus recht op onze “voorrechten”!
20/02/2012 om 22:29
Of ik iemand ken die de vasten respecteert ? Jazeker, ikzelf ! Ik respecteer nu al een jaar of vijf de vasten. Zo kan ik ieder jaar terug wat kilo’s kwijt te geraken. Geen alcohol, geen tabak, geen snoep, minder suiker en minder eten gedurende 40 dagen. Op de eerste plaats voor mezelf. Al vind ik het wel gemakkelijk om de periode van mijn vasten te koppelen aan de christelijke vastenperiode. Het komt ook ieder jaar goed van pas, zo’n dikke maand na de feestperiode waarin de kilo’s er weer bijkomen.
En de vasten is ook goed voor mijn cholesterol. Dat heb ik al meermaals bewezen door mijn bloed te laten onderzoeken voor en na een vastenperiode.
Ook leuk meegenomen is dat mijn kleren na een vastenperiode weer een pak beter zitten. De vasten voorkomt dat ik te snel geneigd zou zijn om nieuwe kleren te kopen, enkel omdat ik verdikt ben.
Niks dan voordelen, zo’n vastenperiode ! Het sterkt de zelfdiscipline. Ik kan het iedereen aanbevelen.
21/02/2012 om 12:07
Leve de soberheid. Stel je eens voor, een leven zonder ipad, ipod, smartphone, televisie, auto, alcohol, allerlei zinloze hypes, … maar met boeken, enkel zelfgekozen (uitgeleende) televisieseries, bewuste keuzes, tijd voor je gezin, een kritische ingesteldheid en een gezonde dosis non-conformiteit (want wat de kudde doet, is meestal wel het makkelijkst, maar zeker niet altijd het beste/leukste/interessantste).
Echter, van de vastenperiode ben ik geen fan. In die korte periode ga je dan sober leven en heeft iedereen het erover dat het toch een verrijking van het leven kan zijn, dat het gezonder is, … Wel, wees dan niet hypocriet en leef je hele leven op die manier. Op deze manier is het enkel zoals de goede voornemens in januari en dient het enkel om ons schuldgevoel na al dat over-gebruik te compenseren en even het zwijgen op te leggen.
En waarom zou je jezelf willen bewijzen dat je zonder iets kan, wanneer je principieel geen probleem hebt met dat ‘iets’. Als je er wel een probleem mee hebt, kap er dan helemaal mee, in plaats van de held uit te hangen door er slechts even afscheid van te nemen. Of is het misschien voor de reacties van anderen? “Oh, wat sterk van je dat je zonder facebook, sigaretten, alcohol, … kunt, ik zou het nog geen dag uithouden.”
Kortom, weg met de hypocrisie die gepaard gaat met zulke periodes (op dit vlak is het al bijna even erg als dat feest van de liefde dat we onlangs moesten ondergaan, alsof we maar 1 dag ons best moeten doen om van iemand te houden). Als je je leven echt wil verrijken en bewust wil leiden, ga dan voor soberheid, jarenlang en laat de uitspattingen uitspattingen zijn die slechts nu en dan voorkomen en die je daarom ook veel beter apprecieert (de taart die je slechts 1 keer per jaar eet, smaakt honderd keer beter dan de vele taarten die je wekelijks tot je neemt).
21/02/2012 om 13:05
Je kunt natuurlijk ook aan “ik-vasten” doen. Als je eerst goed gedineerd hebt en vindt dat er wel wat kilootjes af mogen, dan is “ik-vasten” best gezond. Of dit echter vasten is, lijkt me zeer twijfelachtig, lijkt me zelfs onfatsoenlijk egoïstisch “als ik er maar beter van word!”. Dit is de realiteit achter alle religieuze vastenfestivals; als iedereen maar ziet hoe flink “ik” ben en daardoor in de “groep” een trapje stijg op de ladder! Leef gewoon wat soberder, zodat iedereen er voordeel aan heeft! Dat is pas echt “vasten”!
Kristien, ik word steeds meer een grotere fan van jouw column (of is het een rubriekje?) Who cares als het maar goed is! En dat is het!
21/02/2012 om 18:28
Twee jaar geleden hebben mijn man en ik tijdens de vastenperiode eens volgens de regels van de ramadan geleefd. Het was verhelderend en heeft ons veel begrip voor de moslims bijgebracht, maar ik zou het nooit meer opnieuw doen.
21/02/2012 om 23:31
Best Maia, dan hebt u die dat ramadanfestival niet goed gedaan. Waarschijnlijk hebt u gedaan wat de moslims u wijsgemaakt hebben wat ze doen, maar ze echter niet doen. Hun ramdanfestival is er echt een van zeer veel eten, en zeer veel snoepen en zeer veel roddelen. Geloof me ik ken zeer veel moslims en sommige komen vaak bij mij thuis. Zelf vertelllen ze me hoe hun ramadanfestival echt verloopt, en geloof me, honger lijden ze in geen geval!
22/02/2012 om 01:03
Laat ons de vastenperiode en de ramadam inluiden als een dieetperiode bij uitstek.
22/02/2012 om 18:00
Komt allen naar de nieuwste festivalweide, de “vastenweide’. 40 dagen Cola-light en quinoa aan post-moderne hypeprijzen, niet lekker maar wel duur. Veertig dagen genot en een bank vooruit! Man man man wat een maatschappij die uit verveling en de eigen luxe niet meer weet uit welk hout ethische pijlen maken. Een heel jaar lang soberder leven zou misschien beter zijn voor de “hype-mannekes en meiskes” Vasten in de onderkant van de maatschappij is geen doel op zich, geen hype, maar wel biitere noodzaak! Vastenfestivals daartegen zijn zo egoistisch!
23/02/2012 om 01:47
Zingeving kan je met alles doen. Ik denk dat het vasten er ooit is gekomen omdat er op het eind van de winter simpelweg niets meer te eten wàs in vroeger tijden, en dan probeerde men daar een soort uitleg, verklaring, excuus, of, zo je wil, zingeving aan te geven. Zo hebben ze ook God uitgevonden.
23/02/2012 om 22:35
De Christelijke vasten is een persoonlijk gebeuren: de Kerk legt slechts kleine beperkingen op zoals het vleesverbod op Aswoensdag en Goede Vrijdag voor volwassenen zonder gezondheidsproblemen. Het is goed het Evangelie terzake in herinnering te brengen, met name Mattheüs 6:1-6. Jezus zelf waarschuwde al expliciet voor hypocrisie. Ware Christenen lopen niet met hun persoonlijke vasten te koop, zodat het niet verwonderlijk is dat er weinig ruchtbaarheid aan gegeven wordt door de mensen die dit au sérieux nemen. Het is jammer dat al te weinigen nog weet hebben van de evangelische oorsprong van de Christelijke vasten. Die heeft niets met de Ramadan, hoe verdienstelijk ook voor de Moslims, noch met één of ander dieet (hoe lovenswaardig ook) te maken.