Hij zit achterop. We zwijgen al een poos. Ik ben hem eigenlijk zat en ik trap me echt wezenloos.Koning alcohol is van de partij. Valt nooit uit zijn rol. Houdt de cijfers bij. Geeft geen commentaar. Maakt beloftes waar en mijn ogen oud.
En hij liegt dat hij barst. Ja, we lachen wat af, de koning en ik. We blijven vaak thuis. Samen in het keukenlicht.
Hij maakt het feest compleet. Hij is zo populair en zo geestig soms. Koning avondster.
Hij vangt mijn kogel op. Hij duwt mijn bootje af. We liggen in de zon.
Hij tilt me op zijn troon, ik was 17. Hij weet wie ik ben. Hij heeft alles gezien.
Hij is soms maanden weg. Stuurt een ansichtkaart. Met de groeten van. En hoe het nou gaat.
Spinvis
Voeg bij bovenstaande tekst een gezellig Hammond-orgeltje en je hebt een nieuw lied van Erik de Jong. Vintage Spinvis, bitterzoet, bedrieglijk eenvoudig, van fluweel en schuurpapier tegelijk. Spinvis schrijft prachtige verzen; hij werkte ook samen met Simon Vinkenoog, die mij van gene zijde nog altijd moed inspreekt.
Ik hou van de wereld van Spinvis, waar niets is wat het lijkt, en waar van alles en iedereen een hoekje af is. Met veel eenzaamheid en maar een likje troost. Duizend bommen en granaten, die Erik de Jong is zo goed als Boudewijn de Groot in zijn tijd. En hij zingt net zo’n mooi Nederlands.
Eindejaarsdrinken
“Koning alcohol” raakt me diep. ’t Is weer zover. Op kerstmarkten nippen mensen aan giftig gekleurde jenever, straks zuipen ze zich weer in coma tussen de vuurpijlen en in de supermarkt struikel je over de magnums champagne.
Waarom zie ik overal alcohol? Hangen er waar ik ook kom giga-affiches met reclame voor Bordeaux? Waarom mag dat wel, en sigarettenreclame niet? Waarom moet ik altijd lachen met die waarschuwing: “Ons vakmanschap drink je met verstand”? Drinkt er ooit iemand met verstand? Krijgen we binnenkort te lezen “vlees eten doe je met mate”?
Dronken de mensen vroeger minder dan nu? Ik denk aan mijn opa die een fles korten drank “goed voor zijn haar” noemde en water “alleen om je te wassen aan de buitenkant”. Ik lees in de krant dat Di Rupo nauwelijks drinkt, en al zeker geen dodelijke “FGTB-cocktails”: een derde campari, een derde fruitsap, een derde jenever.
Kogelvrij wegdromen
Waarom wordt er zoveel onzin en slecht gerijm verkocht over alcohol? Wat is dat, een wijn met een animale geur? En toch proef ik ze, de vele laagjes van de Westhoek in een West-Vleteren, de boomgaarden van de Balkan in een shot slivovica. Of is dat inbeelding?
Het is niet alleen lekker. Asperges zijn lekker, kweeperengelei ook. Alcohol doet iets. “Hij vangt mijn kogel op”. Een halve fles chardonnay als valhelm. “Hij duwt mijn bootje af”. De tweede helft om uit je kot te durven komen.
O ja, het vrolijk tipsy zijn, de woorden die vanzelf komen, het warme gevoel van sociaal drinken en de wereld verbeteren. Lekker vrijen, heerlijk inslapen… en een paar uur later weer genadeloos en glashard wakker schieten. De twijfel aan wat-was-echt-geluk-en-wat-kwam-uit-de-fles, doembeelden van de goot, de kots op straat, de ruzie in de keuken, de pijn en de kater.
Maakt meer kapot dan je lief is
Wat is het kantelmoment? Waarom valt de ene domino om en de andere niet? Waarom broer of vriendin wel en ik niet? En als je valt, is dat dan levenslang? Waarom is dat een groter taboe dan borstkanker? Omdat je het over jezelf afroept? Is het een kwestie van willen of kunnen?
Raar ook hoe we dat geestig vinden, zo’n kapitein Haddock die zich niets kan herinneren, die een lege brandstoftank beademt met zijn drankkegel, waarop het vliegtuig van Kuifje weer omhoog klimt. Waarom is drankzucht op het scherm van de cinema leuker dan aan de ingang van de metro, waar ook Haddocks rondhangen, baardmannen met slobbertruien en teveel promille in het bloed?
Wat is het verschil, ladderzat door Cara-pils of dankzij Glenlivet of Bollinger?
Vrijheid blijheid?
God beware ons voor de drooglegging. Ik ben geneigd om te zeggen: de enige grens is niemand anders schade toebrengen. En voor de rest is het aan mij (of aan u) om uit te maken waar het recht op roes en het recht op een helder hoofd elkaar kruisen.
Maar ik lees andere dingen in het verfrissende boek “De verovering van de vrijheid” van de jonge Vlaams-Poolse filosofe Alicja Gescinska. Zij pleit voor ingrijpen, als je ziet dat iemand te ver gaat. Vrijheid mag geen excuus zijn voor onverschilligheid. Een duw in de rug mag en moet van haar, want “echte vrijheid bestaat uit een systeem van dammen en dijken”. Daar moet ik even over nadenken. Waar staat die fles?
Kristien Bonneure werkt voor www.cobra.be, de cultuurwebsite van de VRT
@Allen: reageren op deze blog impliceert dat u instemt met de regels voor deelname aan onze discussieforums; lees ze dus - mod
12/12/2011 om 15:39
Ik heb het boek van Alicja Gescinska niet gelezen.Het feit dat ze wellicht de wijdverspreide Poolse cultuur rond alcoholmisbruik goed kent zal ook wel de reden zijn waarom ze het onderwerp behandelt.
Het zou interessant zijn om eens te zien hoeveel het alcoholmisbruik in de EU jaarlijks kost.Ik heb het eens gehoord en ben het vergeten.
Ik meen me iets te herinneren van 400 miljard € per jaar.De menselijke miserie die het verschijnsel veroorzaakt is uiteraard niet te becijferen.
Het uit de taboesfeer halen is het enige wat helpt.Drooglegging helpt niets.
“De enige grens is niemand schade toebrengen”. De vraag is : Waar begint maatschappelijke schade?
Als een zwangere vrouw elke week 1 glas wijn drinkt heeft de foetus er al hersenschade van.Hoe zou het dan zijn met kinderen die geboren worden na een zwangerschap waarin er elke dag gedronken word.Zo´n kind loopt overal achterstand op en heeft veel meer kans om later als volwassene heel zijn leven op een vervangingsinkomen aangewezen te zijn.Hoeveel kost dat aan de samenleving ? Wie is daar verantwoordelijk voor ? De moeder of de samenleving die “het probleem niet gezien heeft” ?
De verantwoordelijkheid van heel de samenleving(U ,ik en iedereen) is hierin verpletterend !
Ik vind het prachtig en zelfs moedig van Kristien Bonneure om dit probleem juist in deze eindejaarstijd aan bod te laten komen.
12/12/2011 om 17:30
Ik dronk graag. Héél graag. Het geeft me wel eens problemen opgeleverd (verbaal welteverstaan). Vooral als je nuchter reeds met muizenissen zit, dan kan drank de katalysator zijn voor heel slecht gedrag.
Ik drink nog steeds graag, met dit inzicht, en dat lukt. We houden het gezellig. Helaas zijn er evenveel tegenvoorbeelden…
13/12/2011 om 10:14
Koning Alcohol heerst alweer, op elke hoek van de straat pronkt zijn status.
Met goudblonde lokken, verleidelijk en assertief.
De eindejaarsperiode is zijn meest geliefkoosde seizoen.
Zoals een jager die uit ervaring weet dat er veel grof wild verscholen zit.
Maar Koning Alcohol heeft sluipschutters in zijn leger. Hij laat oogluikend toe op willekeurige prooien te schieten. Vele komen gelukkig slechts met lichte verwondingen weg. Anderen worden “levenslang” verminkt.
Hoeveel levens heeft zijn heerschappij al gekost, en hoeveel levers?
Dikwijls is hij de oorzaak van een dodelijk ongeluk. Of ging er weer een huwelijk stuk?
Ik werd ernstig geraakt, en elke dag opnieuw ben ik alert om niet in zijn boobytraps te lopen. Zo zijn er velen met mij. Ik heb mijn trouw aan Koning Alcohol afgezworen en verschuil mij voor zijn sluipschutters, al verscheidene jaren nu, onopgemerkt en in alle stilte.
Sterkte aan mijn lotgenoten in deze periode! Dat zij de kracht mogen vinden om aan deze maatschappelijk aanvaarde Tiran weerstand te bieden en zijn valkuilen te vermijden.
Zij die met verstand kunnen drinken, geniet!
13/12/2011 om 10:26
“en een paar uur later weer genadeloos en glashard wakker schieten”
Daar ligt het antwoord op de vragen “Wat is het kantelmoment? Waarom valt de ene domino om en de andere niet? Waarom broer of vriendin wel en ik niet?”
Als alcohol een probleem wordt, dan is dat omdat het eerst een oplossing geweest is. De meeste mensen die ik ken en die drank-verslaafd zijn, hebben eigenlijk nooit geleerd normaal te functioneren en in het leven te staan zonder alcohol. Op een bepaald moment heeft drank zo’n impact dat de vrije keuze weg is en dat men ook niet meer kan functioneren zonder alcohol. De oplossing ligt er dan in te leren leven zonder drugs. Een beetje zoals een tiener om moet leren gaan met goede en slechte tijden, en daarbij al dan niet een gezond evenwicht kan vinden. Neem de drugs weg, en het onderliggende probleem blijft: gewoon niet weten hoe het kan zonder drugs - en bang zijn voor dat sober alternatief.
Mensen die niet genadeloos en glashard wakker schieten maar in staat zijn normaal om te gaan met de goede en slechte tijden die we allemaal kennen, hebben geen drugs nodig om te kunnen overleven. Mensen die stoppen en groeien als mens zodat ze niet meer genadeloos en glashard wakker hoeven te schieten, ook niet meer.
13/12/2011 om 14:58
Zeer waar, Kristien. Het is nu ook het moment om de mensen eens op dit grote probleem te wijzen. Het is ook heel mooi geschreven. Er is nog iets dat ik er zou willen aan toevoegen. Er zijn ook mensen waarvan we het alcoholprobleem niet kennen, de eenzame drinkers. Ze beloven soms aan onwetende zielen de hemel op aarde, waarin ze in hun toestand zelf geloven. Achteraf herkennen ze hun onmacht en laten de goedgelovige onwetenden alleen achter. Deze verlatenen gaan dan aan zichzelf twijfelen totdat hun ogen open gaan. En vóór het zo ver is, kan veel tijd vergaan. Dergelijke situatie kan zelfs bij het onrechtstreekse slachtoffer tot zelfdoding leiden. Tot slot iets positiefs : Iets van goede kwaliteit drinken bij kaarslicht en met lieve mensen is heerlijk !!!
14/12/2011 om 05:39
Deze weblog bijdrage handelt over een groot maatschappelijk probleem.
Het is “indrukwekkend” dat er hierop tot nog toe enkel 2 reacties gekomen zijn.
Is dit een aanwijzing hoe groot het taboe is er rond?
18/12/2011 om 20:50
Het is inderdaad een groot maatschappelijk probleem.
Alcohol is waarschijnlijk het grootste menselijk vergif. Alcohol desinfecteert en dood dus bacteriën, virussen en levende cellen van allerlei aard.
Van jongs af aan word men ingewijd in de rituelen van het alcohol verbruik.
Dat een glaasje per dag goed is voor de gezondheid is een mythe. Iemand die twee glaasjes drink behoord reeds tot de categorie van alcoholisten, feit is dat een druppel alcohol er al een teveel is.
Een glaasje wijn bij het eten vinden de meeste mensen lekker maar in feite smaakt het eten veel beter zonder wijn als het echt goed eten is.
Ik ben geen fanatiek en pleit niet voor verbod of drooglegging want iedereen moet vrij zijn.
Ik pleit echter wel voor correcte informatie en het doorbreken van het taboe als het om de graagste en schadelijkste drug gaat waarmee we geconfronteerd worden. Mijn dank om dit onderwerp aan te halen met proza.