Word ik milder of beter in het ontwijken van ergernis? Ik zie ze nog wel liggen op straat, de hondenstronten en de kledders speeksel. Ze zijn helaas niet verdwenen, de meelijwekkende ego’s, de mooipraters met pauwenstaarten. Ik bots nog steeds op lelijke gebouwen, afstotelijke reclame, te dikke auto’s. Ik probeer er met een mentaal boogje omheen te lopen. En dat lukt nog vaak ook.
Waar ik niet in slaag, is abstractie maken van lawaai. Omdat dat fysiek ook niet gaat. Zelfs oordoppen en hoofdtelefoons houden niet tegen wat ik de voorbije dagen weer allemaal voor de trommelvliezen kreeg. De eeuwige bouwwerf achter de tuin, pneumatische boren in de straat, slijpschijven in de gang voor mijn kantoor, ontstellend geroezemoes en gekletter van bestek in een restaurant waar ik dan ook op mijn hakken omdraaide en wegging.
En nu komt dat monsterlijke Uplace-winkelcentrum ook weer akelig dichtbij. De hel op aarde! Ik voorspel een orgie van lawaai, in de file erheen, in de gangen en de winkels, luide muzak en jengelende kleuters. Dat soort projectontwikkelaars moesten ze in het beton inmetselen. Ja, ik word milder met de jaren.
Weg van lawaai
Kan het wat stiller? Mag de deur dicht? Kunt u wat verder staan praten? Kunt u even stoppen met hardop te denken? En tegen de kinderen: hey, ik sta naast je, je hoeft niet te roepen alsof de keuken de speelplaats is. Het is mijn verloren strijd. Het enige wat er op zit, is mezelf verwijderen van de geluidsbron.
Tegelijk hou ik van aandachtig luisteren. Ik ben één keer in een geluiddichte kamer geweest: daar wil een mens snel weg. Stilte is niet de afwezigheid van lawaai, het is, tja, wat is het eigenlijk? Hoeveel decibel is stil? De 4 minuten 33 seconden van John Cage. Krakende takken onder je voeten in het bos. Een kerkklok. Een blatend schaap. De adem van een slapend mens. Stilte heeft te maken met tijd en ruimte en verte en rust.
Het mooiste cadeau dat ik ooit aan mezelf heb gegeven was een stille retraite. Dagenlang zwijgen. Schier onbewolkte opgeruimdheid was daarna mijn deel, en niet alleen in mijn oren. Daarna heb ik mijn sprekende beroep aan de wilgen gehangen.
We zijn met zeven miljard op deze bol. Om het draaglijk te houden zullen we vaker onze mond moeten houden en de volumeknop naar links draaien.
De stiltebeweging
Er broeit toch wat, heb ik de indruk. De stiltebeweging krijgt vorm. Zondag was het landelijke stiltedag in Nederland en ook bij ons. Zelfs in de grootstad Brussel wordt gewerkt aan een atlas van stille plekjes. Binnenkort kunt u uw tips kwijt op www.bessst.be.
Om dat project in gang te zetten mocht ik een onvergetelijk concert meemaken. Naast het kerkhof van Laken, in het atelier van Ernest Salu, waar ooit grafornamenten werden gekapt, speelde Thomas Dieltjens “Musica Callada”, “Stilzwijgende muziek” van de Catalaanse componist Federico Mompou. Muziek met veel wit tussen de noten, zoals bij Satie of Debussy. En het mooiste was: de pianist speelde exact van twee tot drie zaterdagnacht. Van twee tot twee dus. In het niet-bestaande “uur van de stilte”. De tijd had zijn noten ingeslikt.
Kristien Bonneure werkt voor www.cobra.be, de cultuurwebsite van de VRT
@Allen: reageren op deze blog impliceert dat u instemt met de regels voor deelname aan onze discussieforums; lees ze dus - mod
31/10/2011 om 23:39
Beste Kristien,
je schrijven voert me naar de Atlantische kust van Ierland, of het Duitse Sauerland, “stilte” inderdaad is niet de afwezigheid van alle geluid, maar wel van alle menselijk voortgebrachte lawaai.
Gelukkig zijn er die uitzonderingen, mensen zoals Satie, of Debussy of Mompou die toch onbekend is bij de grote massa. Die perfect de vinger kunnen plaatsen waar het nodig is.
Bedankt!
Willy De Jongh
01/11/2011 om 01:18
Het pretpark België produceert een kakofonie die onuitstaanbaar wordt. Stilte is stilaan de grootste luxe. Stilte, ja, ja, ik zwijg al.
01/11/2011 om 09:48
Nochtans, wie klaagt over geluidsoverlast wordt vaak nog weggezet als verzuurde zagevent die anderen geen leven gunt & beter “naar den buiten” zou verhuizen. Want als lawaai geen noodzakelijk bijproduct van de oh zo allesoverheersende economische activiteit is, is er altijd nog het onvervreemdbare recht van feestvierders, café-gangers of kinderen om volop herrie te maken.
01/11/2011 om 15:07
fijne gedachten om even bij stil te staan en tips die de ademruimte in mijn hoofd weer wat weidser maken, merci
01/11/2011 om 15:45
Alleen al de manier waarop gesmeten wordt met “het betere werk” (Satie, Debussy, Mompou…) toont de dedain aan van dit artikel;
Misschien morgen afgeven op een ander fenomeen van onze moderne samenleving, kwestie van steeds het laatste woord te hebben.
Zou ik deze vragen mogen stellen aan dit segment van onze samenleving: Hoe leven jullie? Hebben jullie een auto? Als jullie boeren, is dat in gedachten? (Ik praat zelfs nog niet van winden…) Reizen jullie met de trein? Bewegen jullie onzichtbaar en schichtig tussen de gewone plebs?
In jullie wereldje van voorbeeldgevers scoren jullie misschien onderling, maar niet verwachten dat de goegemeente daarin meegaat.
02/11/2011 om 13:20
Beste Romain
Zojuist zat ik in een wachtzaal waar weeral eens een jaren zeventig guitar-diarree door mijn strot werd geduwd. Ik verplicht niemand om naar mijn stilte te luisteren en ook niet naar muziek die ik graag hoor, daar val ik liever een ander niet mee lastig. En ja, ik heb een auto, maar niet zo een new-beat boom-boom bak die met gierende banden aan het groen licht vertrekt. Ik hou mijn hand voor mijn mond als ik boer en mijn winden tracht ik op het toilet in vrijheid te stellen, kwestie van respect. Ik dacht dat dit artikel ook niet handelde over de gewone geluiden maar wel over de ergerlijke excessen. En ik ben blij te zien dat ik er niet alleen zo over denk.
02/11/2011 om 16:48
Laten we even het item plaatsen in de tijd, en dat is in de periode dat klachten worden geformuleerd en rechters zich dienen uit te spreken over het geluid dat onze kinderen veroorzaken.
De minachting die onderhuids aanwezig is om het geluid van spelende kinderen als geluidsoverlast te bestempelen, is ronduit kwetsend, zelfs tegenover de klager in eigen persoon. Zijn deze mensen vergeten dat ook zij, vroeger, vrij op onze straten konden spelen, zonder hinder van verzuurde buren die hun eigen verheven voelen om zich het recht toe te eigenen anderen het zwijgen op te leggen.
Dat men klaagt over lawaaierige vliegtuigen, moto’s, auto’s, enz… tot daar, maar de door de mensen geproduceerde geluiden bannen is ronduit schandalig.
De reactie van Fred toont ten volle aan dat mijn “belachelijke” voorbeelden hun doel niet gemist hebben, integendeel.
Nu jengelende gitaren of Debussy, er is altijd iemand die er zich aan stoort. Nu, nog liever een jengelende gitaar dan het geluid dat de voetballiefhebbers produceren in het stadion, of van sommige klassieke stukken die enkel gemaakt zijn voor de betere klasse in onze maatschappij…
02/11/2011 om 18:44
Uw aanzet met te dikke auto’s en mooipraters met pauwenstaarten en meelijwekkende ego’s… wat heeft dat te maken met stilte? Ik begrijp uw punt niet want daar gaat het over iets totaal anders dat eigenlijk van alle tijden was en is. Als u daar met een mentaal boogje omheen loopt, dan bent u pathetisch bezig. Sommige karakters zijn nu eenmaal mooipraters, en mensen kopen de auto’s die ze graag zien en willen bezitten. Daarmee heb ik geen probleem. Gelukkig dat niet iedereen met hetzelfde onpersoonlijk autootje rondkachelt, en gelukkig zijn er kleurrijke figuren en is niet iedereen masochistisch.
Maar stilte: dat was meer van vroeger tijden. Toen er nog geen TV was, geen opgeklopte communicatie, geen hinderlijke reclame, minder bebouwing en meer uitgestrekte velden en bossen. Stilte is een weldaad, en ik zal niemand vertellen waar ik die vind want anders zit het volgend weekend daar ook vol met dagjestoeristen…
03/11/2011 om 14:06
Niet iedereen kan zich, spijtig genoeg, een laptop met internet veroorloven. Degenen die dat wel kunnen, kunnen de door de auteur aangehaalde componisten beluisteren en zelfs gratis. Voor zover ik de auteur van deze blog meen te kennen is zij zeker geen snob. Er is zoveel moois naar ieders smaak. We zouden daarvan moeten kunnen genieten zonder anderen te storen.
Voor mij is het wel belangrijk dat mensen, die behoefte hebben aan stilte nog ergens heen kunnen waar het rustig en stil is. Stilte is een luxe geworden en het is een schande dat zieken, oude mensen en stervenden zelfs geen aparte kamer meer kunnen krijgen in een ziekenhuis. De oorzaak van deze wantoestanden zijn gekend en het hoeft ons niet te verwonderen dat er een bitterheid groeit in het hart van dag voor dag ploeterende arme mensen.
03/11/2011 om 19:56
Stilte begint binnenin! Als je stil bent vanbinnen luwt het lawaai rond je vanzelf.
Daar waar jij dan bent breng jij stilte en rust.
Geloof mij niet maar probeer het maar eens uit!
Ik kan je richtlijnen geven hoe je dat kan bereiken.
Liefdevolle stille groetjes
Kaat Jacobs
04/11/2011 om 16:52
Van alle soorten overlast brengt lawaai altijd al het belangrijkste aantal klachten. Dat volgt uit een jaarlijkse studies van de betreffende administratie.
Er zijn slechts enkele wettelijke beperkingen voor lawaai. Vele ontbreken en de rem daartoe is niet democratisch. Zie hierboven.
Maar zelfs bij die wetten is de handhaving ondermaats. Alle redenen daartoe kan ik opschrijven op lang papier.
Neem eens : te Kortrijk sponsort :brouwerij Bockor openlucht lawaai. De burgemeester ( die 33 mandaten vervult, o.a. van lawaaimakers) zit dus vast in dubbbele tegenstrijd van belangen..
Menig maal heb ik in tien jaar geklaagd. Geen gevolg. Ik voel me zo klein.
07/11/2011 om 09:58
het is met stilte zoals met vele andere zaken volgens mij een item voor mensen die zich vervelen.
ik kan niet zeggen dat ik me ooit gestoord heb aan bv lawaai van spelende kinderen.
zelf behoor ik nog tot de generatie die ongehinderd op straat kon spelen.
En toen waren er ook buren die kijvend in het deurgat kwamen staan,meestal,eerlijk is eerlijk,oudere mensen.
die werden dan natuurlijk uitgejouwd.
er waren er andere,die ons bij zich riepen,en die vertelde dat er boven iemand sliep die van de nachtshift kwam,en zover ik me herinner werd er door de kinderen rekening mee gehouden,en gingen we verderop voetballen.
En zoals in alles heb je zeurpieten,ooit maakte een villa bewoonster in mijn gemeente haar beklag bij de politie, dat de koeien in de wei aan de overkant teveel lawaai maakte!.
hetzelfde met de gezinnen die in de nabijheid van een luchthaven gaan wonen,en dan klagen over het lawaai van vliegtuigen.
of klagen over toeterende auto s tijdens een bruiloft in de stad
pff,je kan over alles zagen.
als ik behoefte heb aan stilte ga ik in de bossen wandelen,en die zijn er voorlopig nog genoeg.