Het is de Tokyo Electric Power Company, die willens en wetens kerncentrales bouwde on shaky ground en zich in stilzwijgen hult. En Tepco is niet alleen: volgens de World Nuclear Association staan 90 van de zowat 400 centrales in de wereld op aardbevingsgevoelige bodem.
Het is BP, dat toen het platform Deepwater Horizon in de Mexicaanse Golf verging, geen idee had hoe de stop op de fles moest. Er volgde pijnlijk gebricoleer. En een olieramp.
Het zijn Fannie Mae en Freddie Mac, die maar leningen bleven geven, ook aan mensen die die nooit ofte nimmer konden terugbetalen. In plaats van in een huis wonen almaar meer Amerikanen in een stacaravan.
Het is geldhonger. Rauw en openlijk: take the money and run.
Icarus en Frankenstein
Het is Icarus, die pluimen in z’n gat stak, te dicht bij de zon vloog, waardoor de was van z’n verenkleed smolt. Icarus stortte in zee. En de boer van Breugel, die ploegde voort.
Het is de Praagse rabbi Löw, die van klei uit de Moldau een Golem boetseerde en hem tot leven wekte. Z’n kabbalistisch experiment liep uit de hand; de rabbijn werd door z’n eigen schepping verpletterd.
Het is Mary Shelley die Frankenstein bedacht en zijn uit lijken samengenaaide nieuwe vriend. Een nieuw monster.
Het is de leerling-tovenaar van Goethe, of Faust die z’n ziel aan de duivel verkoopt.
Of Harry Potter zonder het verstand van Hermione.
Het is John Malkovich, vicomte de Valmont in “Les liaisons dangereuses”. “It’s beyond my control”, herhaalt hij maar. Hij kan niet meer stoppen met harten te breken.
Hubris
Het is méér dan hovaardigheid, één van de zeven hoofdzonden. Het is hoogmoed. De antieke Grieken wisten precies wat een zelfvernietigende oerkracht dat is. Hubris was in hun tijd trouwens een strafbaar feit!
“We zijn vergeten dat we de wereld niet volledig naar onze hand kunnen zetten, en dat sommige zaken zich met gemak onttrekken aan onze rationaliteit en onze beheersingsdrang”, schreef filosoof Vincent Caudron in de Standaard.
Lot
Voorwaar ik zeg u: laat dit een les in nederigheid zijn. Splijtstofspecialisten en olieboorders aller landen: we zijn niet de masters of the universe. Geef het wel of niet een naam: (nood) lot, God. Voor mij is het de kracht van de natuur. Die laat zich doorgronden, indijken, ophogen, bemesten, verbeteren, kanaliseren, en vooral royaal oogsten –dankuwel- maar nooit helemaal temmen.
@Allen: reageren op dezebijdrage impliceert dat u instemt met de regels voor deelname aan onze discussieforums; lees ze dus – mod
20/03/2011 om 23:22
Ja, hoogmoed is wellicht fout en het nec plus ultra van het heersende kapitalistische systeem. Maar het mes snijdt aan twee kanten: als we er niet alles aan doen om voldoende monden te voeden, om alle wereldburgers van electriciteit en stromend water te voorzien en als we de derde-wereld burger niet de broodnodige vaccins en medicatie verschaffen, dan zijn we onmenselijk…? A posteriori is het echt heel eenvoudig om kritiek te spuien. Helaas hoor ik nu al weken kritiek op kernenergie, zonder dat er reele en wetenschappelijk gefundeerde alternatieven worden gepresenteerd. Een jaartje terug waren we allemaal in de ban van de CO2-verketteraars, en nu moeten we dan blijkbaar terug naar steenkoolcentrales, want dat is tenminste veilig…?
Bizar!
21/03/2011 om 08:58
Dank voor uw bijdrage.
Onze Westerse basisovertuiging is dat er van de dingen die we nodig denken te hebben niet genoeg is voor iedereeen, dus dat we wel in strijd mogen/moeten gaan met elkaar en dat we ons veilig mogen stellen op lange termijn door oppotten van ged en reserves, en precies omdat wij in concurrentie gaan nemen we veel meer dat we nodig hebben en daardoor ontstaat er effectief een tekort.
Er is genoeg voor iedereen… want als we delen gebruiken we minder en dus houden we meer over..
21/03/2011 om 09:09
Het is al te gemakkelijk om splijtstofspecialisten en olieboorders als de hovaardige geldwolven te beschuldigen van alle onheil. Laat dit eerder een les in nederigheid zijn voor alle burgers aller landen (mezelf en mevr Bonheure incluis). Uiteindelijk maakt de industrie alleen maar handig gebruik van onze ongebreidelde hebzucht naar (ook nuttige) maar vooral naar veel absoluut onnodige luxe. Als er geen vraag is produceert de industrie niks.
22/03/2011 om 12:32
Ik ben het met de stelling van Mevr. bonheure helemaal niet eens. Ze is in sé religieus en bijbels. Net zoals religie culpabiliseert ze de mens als hij iets realiseren wil, waarbij hij inderdaad soms faalt. Ze negeert alle vooruitgangssuccessen, of zijn die er soms niet, Mevrouw Bonheure ? Ze veralgemeent ook : elk menselijk wezen is een egoïstische boosdoener. De groenen doen dat ook : het Monster Mens dat de Natuur door God geschapen vernietigt en mee zal tenonder gaan. Hel en apocalyps alom .
Wat schrijfster stelt is uiteindelijk ook ten gronde onjuist : alle menselijke verwezenlijkingen op alle mogelijke vlakken waren er niet gekome zonder menselijke hubris : de euvele moed om de natuur te doorgronden en te sturen. Hadden we ook geen geneeskunde om maar eens iets te noemen. Dergelijke doemdenkerij in de praktijk brengen is de technologische en wetenschappelijke stilstand organiseren.
Het is tenslotte ook de negatie van de realiteit : geen enkel menselijk wezen ontsnapt aan risico’s als het iets onderneemt. Het is een beetje zoals ervoor pleiten om des morgens in je bed te blijven liggen : kan je niet van de trap vallen.
22/03/2011 om 15:39
Ik denk dat we hier twee thema’s uit elkaar moeten houden. Het thema van de wetenschap, en haar gevolgen voor de mens aan de ene kant en het thema van het winstbejag dat onze (nu wereldwijd verbonden) economie drijft aan de andere kant. In de media komen tegenwoordig berichten dat Tepco, de uitbater van de kerncentrale, al jarenlang niet helemaal kosjer handelt als het gaat om de opvolging van de veiligheid van haar kerncentrales. Dat heeft op zich niets met wetenschap te maken maar met winstbejag. Als ik Mevr. Bonneures artikel goed begrijp dan is haar stelling dat het winstbejag in onze economie (de schraapzucht) leidt tot een verblinding die uiteindelijk negatieve gevolgen heeft voor de samenleving als geheel. En daar ben ik het helemaal mee eens. Of deze kernramp ook zo zwaar zou zijn geworden als Tepco beter was omgegaan met de veiligheidsvoorschriften kan ik natuurlijk niet beoordelen, maar mijn wantrouwen is naar aanleiding van de berichten over de reputatie van Tepco ter zake wel gewekt. En de andere voorbeelden die Mevr. Bonneure aanhaalt, van schraapzucht in de bankwereld, leiden tot een gelijkaardige conclusie: het winstbejag van de eigenaar(s) van enkele grote bedrijven leidt niet noodzakelijk tot een optimaal resultaat voor de samenleving als geheel.
De wetenschap verlegt grenzen. Ik ben het eens met Hans Becu in zijn commentaar hierboven dat je dit niet mag veroordelen. Dat betekent niet dat het winstbejag dat in onze economie zo een centrale plaats heeft gekregen een deel is van die wetenschap. Die twee uit elkaar houden, ook al komen ze vaak samen voor, lijkt me daarom heel verstandig. En dat betekent ook dat je dus het ene perfect kunt veroordelen (of in vraag stellen) terwijl je het andere in zijn waarde laat.
Een technologie als de kernenergie is gevaarlijk. Hoe gevaarlijk en of we dat risico moeten nemen is voer voor een andere discussie. Maar wat ik hier graag wil opmerken is dat het er inderdaad op lijkt dat het winstbejag het gevaar voor de samenleving wel vergroot.
28/03/2011 om 18:33
Het vrt nieuw geeft het voorbeeld.
Zaterdag 26 maart, 13 uur, het nieuws op de vrt.
België in oorlog met Libië, levensgevaarlijke straling rond de verwoeste kerncentrales van Fukushima na de allesverwoestende aardbeving.
Ik wacht met spanning op het nieuws, eerste item, 5 minuten over de voetbal…..de voetbal?
Is dit land nog beschaafd?