We waren op de redactie allemaal in de ban van de redding van de 33 Chileense mijnwerkers. Je hoorde ons wellicht meescanderen tot op het Meiserplein: Chi Chi Chi! Lé Lé Lé! Los Mineros de Chilé! De hoeveelste? 6, bijna 7! We hielden de adem in toen de capsule tussendoor werd gerepareerd door gehelmde mannen met Engelse sleutels en oliegietertjes. We beten net zo op onze nagels als de vrouwen en kinderen daar, onder de sterrenhemel in de Atacama-woestijn.

Een spannend verhaal, overlopend van emoties en een happy end. Die combinatie komen we niet vaak tegen. Eindelijk eens goed nieuws. Maar ik denk dat er –figuurlijk- diepere redenen zijn waarom de redding van de 33 ons zo aanspreekt, hoewel we Florencio, Jimmy noch Luis persoonlijk kennen.

(Her) geboorte

Hoe symbolisch wil u het hebben? Een holle ruimte, een “kamer” en wat gangen, donker, warm en vochtig, 700 meter onder de grond. Een baarmoeder! Om eruit te raken moet je in opgeplooide toestand door een lange, dunne, schacht. Het geboortekanaal! Madre de Dios, je komt met je hoofd eerst te voorschijn, een dokter in een witte jas bekijkt je snel, en daarna word je door een vrouw (de jouwe) en een man (een president) gezoend.

Je bent uit moeder aarde tevoorschijn gekomen. Herboren. Want, zeggen alle zielenknijpers, er is een leven voor en een leven na. Niets is nog hetzelfde voor wie zoiets fundamenteels meemaakt. De één gaat trouwen, de andere is tijdens z’n afwezigheid vader geworden, eentje heeft zich ondergronds bekeerd. Er wacht hen post-traumatische stress, ondraaglijke eeuwige roem, echtscheiding, een vet mediacontract, een drankverslaving. Zou er één ooit nog afdalen in een mijnschacht?

God en de duivel

De wachtende vrouwen woonden in tenten in Kamp Hoop, de fallische Jules Verne-raket die de mannen weer bovengronds bracht is de Fenix, een ondertussen geboren dochtertje werd Esperanza gedoopt. President Pinera had het over de mannen in de ingewanden van de berg.

Mario , de woordvoerder van de groep mijnwerkers, zei dat hij strijd had geleverd met God en de duivel, daar diep onder de grond. In de ijskoude Chileense nacht rookte de pijp waardoor de capsule heen en weer ging. Een hellegat.

Don’t mess with mama

De aarde heeft deze 33 weer uitgespuwd. Het doet me denken aan de film Altiplano van Peter Brosens en Jessica Woodward. In een inheems dorp in Peru worden mensen blind door kwikvergiftiging, een bijproduct van de ontginning van zilver. Geen alleenstaand geval, de mijnbouw-bonanza in heel Latijns-Amerika maakt veel slachtoffers, al tientallen jaren. Brosens en Woodward voegen daar een metafysische dimensie aan toe, diep geworteld in de indiaanse wereldbeschouwing.

Met moeder natuur en de loop der dingen valt niet te sollen. Na schuld volgt boete en verlossing. Wie respectloos grondstoffen steelt, mensen uitbuit en aan gevaren blootstelt uit rücksichtlos winstbejag, komt daar niet eeuwig mee weg. Ik wens de managers van de Chileense mijnbouwfirma San Esteban (en de eigenaars van Magyar Aluminium in Hongarije, for that matter) geen ongeneeslijke ziekte toe. Maar het zou mooi zijn als ze verplicht werden te investeren in veiligheid, eerlijke lonen te betalen, geen kaalslag te plegen, aan de gemeenschap bovengronds een deel terug te geven wat ze ondergronds wegnemen.

Klinkt naïef? Toen de Eyjafjallajökull uitbarstte kwam ik in Ieper, of all places, een Aymara-indiaanse uit Bolivia tegen, een hoogopgeleide geëngageerde wereldburger die deels in Californië was opgegroeid en nu in Nieuw-Zeeland woonde. Ze was gestrand door de aswolk. Maar geen klacht kwam over haar lippen. Moeder aarde -pacha-mama- waarschuwt ons, sprak ze me ernstig toe.

Laten we daar maar eens over nadenken, bende verkwisters die we zijn, ja wij Belgen, aardlingen met de op drie na grootste ecologische voetafdruk van de planeet.

@Allen: reageren op dit bericht impliceert dat u instemt met de regels voor deelname aan onze discussieforums, lees ze dus - mod