Schakel uw chrono maar even in: gemiddeld blijft u tussen 19 en 27 seconden hangen op een webpagina. De Duitsers onder ons zijn sneller weg, de Fransen blijven wat langer hangen.
Ook interessant om te weten: als u deze tekst op het scherm leest, dan gaat dat meestal in F-vorm. De eerste paar regels leest u, dan zakt u af, ergens in het midden leest u nog wat tekst, en dan dalen uw ogen langs de linkerkantlijn naar de onderkant van het scherm. Lezen kun je dit niet echt noemen. Wat dan wel? Scannen, powerbrowsen, skimmen, excuse my French.
Het boek “The Shallows” (“Het ondiepe”) van Nicholas Carr (ondertitel “Hoe het internet ons denken, lezen en herinneren verandert”) dat in januari in het Nederlands verschijnt, staat vol met dit soort onderzoeksresultaten, en die zijn niet om vrolijk van te worden. Niet als blogschrijfster (waarom zou ik in godesnaam al die moeite doen?) maar ook niet in het algemeen breinbelang.
Boeken? Nee bedankt
Carr, Amerikaans wetenschapsjournalist, stelt vast dat hij niet meer in staat is om een boek uit te lezen. Zijn vrienden hebben dezelfde vreemde ervaring. De spanningsboog reikt geen 200 bladzijden ver meer, de mooie passages wegen niet op tegen de ballast. Nou, dat is eerlijk. Ik ken een pak mensen die dit niet zouden durven toegeven.
Tegelijk is Carr natuurlijk een kind van deze tijd: verslaafd aan mailen, twitteren, nieuwsupdates en behalve voor slapen, eten en vrijen totaal afhankelijk van het internet. Hangt dit samen?
Ja, dus. Het is een grove misvatting dat technologie neutraal is, dat het alleen een kwestie is van juist of matig gebruik. Good old Marshall Mc Luhan zei het al in de jaren 60: “The medium is the message”. Internet is behalve onze dienaar ook onze meester. Het web biedt stof tot nadenken, méér dan de zee diep is, maar het (her)schept ook de manier waarop we denken.
Dat is trouwens ook gebeurd toen we begonnen te schrijven, en daarna toen boeken gedrukt en op grote schaal verspreid werden. Of toen iedereen volgens dezelfde kloktijd begon te leven. Of toen we landkaarten op papier tekenden. Iedere nieuwe technologie zet nieuwe circuits in de hersenen in gang, en tegelijk doven andere denkcentra uit.
Taxihersenen
Bijvoorbeeld: Londense taxichauffeurs hebben andere hersenen dan gewone stervelingen, hun oriëntatiezone is sterker ontwikkeld. Het valt te vrezen dat die verworvenheid verloren gaat in het GPS-tijdperk. Kanttekening van Carr: als we al onze vermogens uitbesteden aan een computer, dan wordt die ons buitenboordbrein. Kanttekening van mij: op dat moment kunnen we onze grijze massa omroeren als Saromablubberpudding.
Het is prachtig om te lezen over de plasticiteit, het aanpassingsvermogen van de hersenen (iemand die blind wordt gaat fijner horen, voelen, ruiken), maar tegelijk zit er een gevaar in. Het ene vermogen gaat enigszins ten koste van het andere, het is of-of. En terugkeren naar een vroeger stadium lijkt uitgesloten.
Afleidingsmaneuvers
Heel interessant ook wat Carr over online lezen schrijft. Lineair lezen –pagina na pagina- verdwijnt, wat hij “deep reading” noemt evenzeer. We lezen F’en op het scherm. En onderzoek wijst uit: de inhoud blijft veel minder hangen. Waar lezen tot voor kort betekende dat je je apenbrein-dat-van-tak-tot-tak-springt in toom hield door focus, concentratie en stilte, wordt dat nu extra moeilijk gemaakt door allerlei afleidingen.
Hyperlinks of koppelingen zijn gigantische boosdoeners. Tekst op het internet staat er vol van. En telkens stopt onze aandacht, en worden we voor de keuze geplaatst: willen we hier meer over weten? Zo nee, dan lezen we door, maar we hebben wel even halt gehouden. Zo ja, dan klikken we op de koppeling. Misschien in de richting van interessante informatie, misschien nog verder weg van de oorspronkelijke tekst. Hebt u op het woord hyperlinks geklikt bij het begin van deze paragraaf?
En hoever wil u worden afgeleid? Uitgeverij Simon en Schuster grossiert nu al in vooks, dat zijn online-boeken met videofragmenten erin verwerkt. Holadijee!
Wij klikken ons kapot
Het internet is het medium van de afleiding en de onderbreking. Het is een kaleidoscoop, een circus van stimuli, repetitief, sterk, interactief, verslavend. Door een oeroud en beproefd mechanisme: als je klikt, word je beloond met een filmpje, een vertaling, een mail.
Dat arme brein moet intussen jongleren en multitasken. (Tiens, zouden vrouwen meer van het internet houden dan mannen? Of net niet?)
Vergeet ook niet de kapitalistische motieven achter de klikmachine, waarschuwt Carr. Wat hij “de Google-kerk” noemt, werkt keurig volgens algoritmen om wat je zoekt volgens relevantie bovenaan te zetten. Maar iedere klik brengt ook een rijtje gesponsorde koppelingen in beeld, rechtsboven. En dat is de economische hoofdactiviteit van Google: reclameruimte verkopen. Klikken=kassa.
Muggengeheugen
Nog een effect om over na te denken: het internet overspoelt ons met informatie, maar onthouden we die ook? Carr beschrijft in detail hoe feiten en emoties eerst in ons werkgeheugen terechtkomen, en, onder welbepaalde voorwaarden, in het langetermijngeheugen worden opgeborgen. Nou, door de information overload kan het werkgeheugen het gewoon niet meer trekken. Resultaat: we krijgen een muhhen-heheuhen, om Hannelore Bedert te citeren.
Een van de hak op de tak springend brein, bessen plukkend van elke struik waar het langsloopt, is dat wat er onder onze schedelpan zit? Worden we “pancake people”, zoals Carr zelf zegt: breed uitgesmeerd, maar o zo dun?
Conclusie van dit uitermate boeiende boek: mogelijk verdoven we een deel van onszelf, laten we daar maar waakzaam voor zijn en ons niet laten verblinden door de glorieën van de technologie.
Ik ben geen Luddiet, die de digitale weefgetouwen aan stukken slaat. Ik ga nu mijn mail checken, zie, wie weet welke prachtige brieven, voorstellen en liefdesverklaringen ik daar zal aantreffen. En daarna nestel ik me in de zetel voor wat deep reading. In de heruitgegeven Piet Fluwijn en Bollekes!
Bij wijze van postscriptum nog deze stelling van de Zuid-Koreaanse economische auteur Ha-Joon Chang: de impact van de wasmachine op de economie was veel groter dan die van het internet. De wasmachine bevrijdde een hoop vrouwen. Het internet daarentegen is voor de meeste mensen alleen maar entertainment. Ha-Joon Chang, onthoud die naam! Is daar nog iemand, trouwens, zo op het einde van deze tekst?
13/09/2010 om 16:33
Yup, ik was er nog, lol. Omdat het me interesseerde, én omdat ik het goed geschreven vond.
Ik weet niet hoe het zit met jongere mensen - ik ben de vijftig al een eind voorbij - maar al wil ik grif toegeven dat ik niet alles even aandachtig lees, dan moet ik daar toch bij vermelden dat ik dat vroeger ook al niet deed. Krantenartikels, dan. Je scant even om te zien of het je interesseert; pas als je dat hebt vastgesteld lees je aandachtiger. Hyperlinks zijn wel serieuze afleiders, da’s waar - maar “vroeger” had je voetnoten (zij het meestal spaarzamer gebruikt), en die waren minstens even afleidend.
Op het lezen van boeken heeft het internet, bij mij althans, vooralsnog geen merkbare invloed. Als een boek me aangrijpt lees ik het van voor naar achter uit, kan me niet schelen hoeveel pagina’s het telt. Liefst niet te weinig zelfs, zodat het leesplezier langer duurt. Al wil ik die pagina’s wel van papier: een scherm leest echt niet comfortabel. (E-ink-schermen misschien wel, maar daar heb ik nog geen ervaring mee.)
Maar misschien ben ik een fossiel?
13/09/2010 om 16:49
Plato beweerde dat iedereen dom ging worden van zodra het schrift een gemene goed werd. Nu mag de schrijver oordelen of we met z’n allen dommer zijn geworden … het internet is de volgende revolutie.
Ik veronderstel dat zo ongeveer 2300 jaar geleden de mensen ook wel wantrouwig en sceptisch tegen het schrift stonden. Echter is dit een evolutie die je niet kan tegen houden. Ons brein die zich verveelt met de beperkte 26 characters van het alfabet en heeft een uitlaat klep gevonden. We springen van hier naar daar alsof we zelf niet meer kunnen volgen.
Maar vergis u niet we worden beter en beter in het verwerken/creeren van informatie. Dankzij dit monster van een collectief geheugen kunnen we ons brein specialiseren in creativiteit. Een aspect van ons geheugen dat al eeuwen is opgesloten en dat maar door enkele succesvol wordt gebruikt.
We kijken tegen een fantastische periode aan, het zou nogal dwaas zijn dat we deze zouden wegwerpen met 1 klik. Wat indien men het schrift in de prullemand had geworpen …
Wat betreft die Zuid Koreaanse … wasmachine bevrijdde inderdaad een hoop vrouwen van 1 repititieve taak, maar het internet bevrijdt de mens van een creatieve geslotenheid en dit is natuurlijk iets wat je niet kan kwantificieren in cijfers en bedragen zoals een econoom graag doet.
13/09/2010 om 17:50
Dan doe ik eens moeite om langer dan 19 sec te blijven….de moeite niet waard kristien..sorry
13/09/2010 om 18:09
Helemaal uitgelezen! Want relevant én onderhoudend. Bedankt en… volhouden hoor!
PS: Ik beken: ik had inderdaad ‘hyperlink’ aangeklikt. De mens: een voorspelbaar gewoontebeest.
13/09/2010 om 18:42
Dag Kristien Bonneure,
Je tekst helemaal tot op het einde gelezen.
Waarvoor hartelijk dank!
13/09/2010 om 19:43
U hoeft die Zuid-Koreaanse auteur niet te geloven, het internet heeft een gigantische revolutie teweeg gebracht! Ik denk niet dat die man een ernstige analyse heeft gemaakt.
Internet alleen maar entertainment? Dan denk ik dat u nog niet teveel met die computer kan buiten informatie opzoeken, uw mails checken en kaarten, zoals mijn moeder.
Ik snap eigenlijk niet wat uw punt is met deze blog? Het lijkt alsof het verkeerd is om online bezig te zijn. Maar het is niet omdat u er niet mee kunt werken, dat wij dat niet kunnen. Digitale technologie heeft letterlijk duizenden problemen opgelost.
Maar het gebeurt wel vaker dat volwassenen en oude mensen, daar allemaal tegenop zien. Jaloers misschien, op de jonge generatie, die nu veel meer kansen krijgt? En veel slimmer is dan u?
13/09/2010 om 20:36
Prachtig Kristien, en o zo waar.
Trouwens je tekst zonder te F-en tot op het einde doorgelezen.
Ik hoop als ik ooit aan mijn pensioen geraak dat ik dit onding (de pc dus) voorgoed aan de kant kan zetten.
13/09/2010 om 20:54
Mevr Bonneure, ik heb heel deze blog gelezen!
13/09/2010 om 23:24
Ook helemaal uitgelezen want het is een vraag die ik me zelf ook vaak stel. Internet een lust of een last?
Vaak heb ik het gevoel: Internet, my favourate waste of time (ook nu zou ik beter met andere dingen bezig zijn :)). Maar evengoed, gelukkig dat internet er is. Ik woon sinds kort in het buitenland en dankzij internet lukt het om snel informatie op te zoeken, openingsuren te checken, adressen te zoeken, contact te leggen met anderen, snel info uit te wisselen etc. Finale conclusie: we zijn kinderen van onze tijd dus laat ons, zoals met alles trouwens, ook hier “leren” mee omgaan in functie van eigen behoeften en prioriteiten en ook onze kinderen leren om dit medium te hanteren…
14/09/2010 om 00:16
De inhoud van het blogartikel kende ik al. Heb het desondanks (wel met beetje moeite) volledig gelezen.
Deze zin in commentaar van Dries V. kende ik nog niet, en ga er eens rustig over nadenken. “Ons brein die zich verveelt met de beperkte 26 characters van het alfabet en heeft een uitlaat klep gevonden.”
‘Impact van de wasmachine’ en ‘het internet als enkel entertainment’. Tja, het eerste is belachelijk en van het tweede ben ik niet bang om het gekwantificeerd te zien.
14/09/2010 om 06:31
Zelfs voordat het internet bestond - en zo lang werk ik er nog niet mee - vond ik al dat de meeste boeken veel te langdradig zijn!
Geef mij maar beknopte en duidelijke (maar ook volledige) informatie, die ‘diep denken’ bevordert, en het diep denken doe ik dan zelf wel.
Het woord ‘Hyperlinks’ heb ik niet aangeklikt, en toegegeven, alhoewel jouw column goed geschreven is, heb ik jouw tekst maar diagonaal gelezen!
En waarom reageer ik dan? Wel, hierom:
‘Carr, Amerikaans wetenschapsjournalist, stelt vast dat hij niet meer in staat is om een boek uit te lezen. Zijn vrienden hebben dezelfde vreemde ervaring. De spanningsboog reikt geen 200 bladzijden ver meer, de mooie passages wegen niet op tegen de ballast. Nou, dat is eerlijk. Ik ken een pak mensen die dit niet zouden durven toegeven.’
Wel, hij heeft gewoon gelijk, en misschien maakt het internet ons daar meer bewust van. Boeken lezen is ook tijd investeren, en waarom zou je zoveel tijd aan één auteur besteden? En zijn sommige veellezers ook niet oppervlakkig?
De boeken die ik allicht het diepst gelezen heb, waren de 4 evangeliën van het NT, alsook sommige gedichten van Kahlil Gibran (Ik heb wijlen Anton Van Wilderode ooit een kopie gegeven van ‘De Profeet’, en hem gezegd dat ik Gibran (toen) de grootste dichter vond). En wat is ‘diep lezen’? Zaken waarover je grondig kunt discussiëren, heb je diep gelezen. Wel, over de 4 evangeliën heb ik destijds veel gediscussieerd met Getuigen van Jehova, en dat kon ik enkel omdat ik ze herhaaldelijk en ‘diep’ gelezen had, ik had er dus zelf ook veel over nagedacht. Maar dat kun je ook over sommige teksten en bijdragen op het internet, waarvan ik sommige weldegelijk grondig lees, omdat ze me interesseren, en meestal kun je d’er dan ook over discussiëren. Het heeft dus alleen maar te maken met interesse! Als het onderwep je interesseert kun je dus ook op het internet ‘diep lezen’.
En bij onderwerpen die me interesseren, leer ik niet alleen van de auteur, maar ook van de reacties, ook van deelnemers die niet zo goed schrijven. Leve het internet, dat verschillende opinies onmiddellijk bij elkaar brengt!
Ik ben het dus NIET eens met deze kritiek op het internet, immers, ‘diep denken’ is nu méér en beter mogelijk, alleen moet je voldoende zelfdiscipline hebben en mag je je niet laten afleiden. We moeten ons houden aan onze agenda en aan onze doelstellingen, en we moeten de discipline hebben om niet te lezen wat ons niet echt interesseert, alsook om dieper in te gaan op zaken die ons interesseren, of die ons - omwille van onze job - moeten interesseren…
14/09/2010 om 09:56
Er zijn elke dag x aantal “wetenschappelijke studies” en/of uitspraken van deze of gene professor die aantonen dat…..
Niet zeuren hé.
Persoonlijk vind ik het internet een prachtige uitvinding om zelf op zoek te gaan naar nieuws, feiten, studies, kennis enz. OVer de manier waarop ik het internet gebruik en of ik die kennis “onthoud” hoeft niemand zich zorgen over te maken. Ik herinner me ze wel als het interessant genoeg is. De “delete” knop is nooit veraf en gemakkelijk te gebruiken.
Iedereen doet wat hij/zij niet laten kan.
En ja, ik lees elke interessante blog volledig en aandachtig, als het onderwerp me kan boeien.
14/09/2010 om 10:01
Een leuke blog, die bevestigt dat ik een uitzondering ben
* ik heb de tekst gans gelezen, zoals meestal met een blog of zo
* F-reading doe ik enkel om voor een artikel of resultaat van een zoekopdracht te bepalen of het de moeite is om het gans te lezen, of het een antwoord geeft op de vraag die ik op dat moment heb
* ik heb niet op de hyperlink geklikt, die vormen van verdieping of uitwijding doe ik eventueel na het lezen van een tekst
* ik lees mijn boeken volledig, alle 500 à 900 pagina’s
* ik vertrouw niet meer blindelings op de GPS, maar rijd terug met de kaartenboek; en ik ken terug overal de weg
Ik vind Hi-tech goed, zolang ik telkens de no-tech nog steeds beheers; zodat ik niet afhankelijk ben van al die electronica, en dus mijn plan kan trekken als het faalt.
En persoonlijk geef ik diene Koreaan groot gelijk. De tijdswinst die het opzoekwerk via google enzo realiseert, weegt niet op tegen de hoeveelheid tijd die ik op datzelfde internet spendeer voor entertainment, zoals het lezen en reageren op blogs
En dus netto levert mijn internetgebruik geen tijdswinst, maar tijdsverlies op; terwijl de wasmachine een duidelijke tijdswinst is… ‘t is waar dat het een creatieve wereld opent (zoals Dries opmerkt), maar het beperkt velen ook van nog zelfstandig en kritisch na te denken. Er zullen evenveel meningen zijn over het internet als dat er gebruikers zijn. En dankzij dat internet kunnen we die nog wereldwijd kenbaar maken ook 
@ Matthias
Ik lees deze blog als een leuk tekstje dat met een knipoog wil aanzetten tot eens nadenken over je internetgedrag, en hoe de PC je levenswijze veranderd heeft. Ik lees hier geen enkel oordeel, vooroordeel of veroordeling; tenzij misschien in jouw reactie.
(Ik meen zelfs dat ik soortgelijk discours van jou al eens gelezen heb bij een blog van Els Aeyels november 2009, waarin ze de jeugd van tegenwoordig niet benijdde. Ook toen werd neerbuigend geschreven over zij die niet met die technologie overweg kunnen en werd dat gezien als een teken van domheid. Zo’n houding stemt mij droef, maar ik troost me met de gedachte dat de meeste jongeren niet zo neerbuigend zijn/doen)
14/09/2010 om 11:06
Mensen die denken dat ze in de toekomst nog zonder pc of zonder internet verder zullen kunnen dwalen. En de kortzichtige opmerking dat het internet alleen entertainment zou zijn is gewoonweg onwaar. het internet zit vol met nuttige informatie die vrij te vinden is voor diegenen die bereid zijn om te zoeken en de commerciële rommel links te laten liggen.
Ik kan dus niet anders dan volmondig met Matthias S akkoord te gaan!
mevrouw Bonneure, er is zoiets als vooruitgang, en het internet is daar een belangrijk deel van. de tijd valt niet meer terug te draaien en u zal ermee moeten leren leven.
U kan misschien eens met een open geest surfen op het net en zien welke nuttige informatie er beschikbaar op is ipv kortzichtige en oubollige stukjes te schrijven.
Anders bestaat er nog altijd de mogelijkheid om u terug te trekken in een gezellige grot en bij het kampvuur te genieten van de goeie ouwe tijd.
14/09/2010 om 11:34
The Shallows staat nog op mijn leeslijst, maar is het vaak geen technologisch deficit bij de gebruiker? Dat hij of zij niet weet hoe je een link in de achtergrond moet laten laden.
Scott Rosenberg, een van de oprichters van de onafhankelijke nieuwssite Salon.com, neemt het op voor hyperlinks:
http://www.wordyard.com/2010/08/30/in-defense-of-links-part-one-nick-carr-hypertext-and-delinkification/
14/09/2010 om 12:21
Alles wat U en ik weten en trachten te onthouden is voor 99% gegroeid ui het zo goed mogelijk na-apen van slimmere en inventievere mensen. Het trainen van de hersenen om zoveel mogelijk te onthouden is een totaal overbodige en uitputtende bezigheid. De door ons gebruikte computers en hun info zijn maar een tussenstation in de evolutie.Er zal een tijd komen dat alle nodige informatie in ons brein zal opgeslagen worden via één specifieke chip aangepast aan het individu en/of beroep.Schoollopen zal een ander doel krijgen nl. het ontwikkelen van kreativiteit in onze hersenen. Een aantal jaren algemene ontwikkelingsship.Een aantal jaren hoger onderwijsship.Hoe kunnen we al deze parate kennis best benutten en verbeteren is van dan af het doel van de opleiding.Er wordt geen afbraak gedaan aan het normale gebruik van de hersenen.Alleen beschikken we over alle mogelijke hulp om een taak te volbrengen waar we ons op gelijk welk ogenblik bevinden. Mooi. Toch?
Bij misbruik van de chip wordt deze vervangen door bvb een vuilkarberoepchip.
14/09/2010 om 13:53
ja hoor! zo’n mooi geschreven tekst ga je niet effe ‘F-en’ :-). En misschien is het wel waar maar langs de andere kant vind ik de mogelijkheden, de toepassingen, de nieuwe contacten etc die ik gevonden heb via het www te waardenvol om er niet meer aan mee te doen. En ik lees nog steeds boeken, hele dikke zelfs!
14/09/2010 om 14:19
Mevr. Bonneure,
Met plezier helemaal uitgelezen en zelfs tijd gemaakt om deze reactie achter te laten, stel je voor!
Als dertiger ben ik zeer vertrouwd met online werken. Dus ik schrijf dit niet omdat ik bij de oudere garde hoor of een niet-computergebruiker ben. We moeten eerlijk zijn, hoe leuk en handig de online (r)evolutie ook is, soms kan het verdomd deugd doen om eens enkele dagen zonder die PC laptop of GSM te leven, maar dan ook echt te leven. Het boek, het ‘live’ gesprek, een wandeling door het groen
, ze blijven van onschatbare BASISwaarde voor de kwaliteit van ons leven. Ook hier ligt de waarheid dus in het midden, tussen online en offline.
Keep bloggin’ !
PS: Jammer dat ‘Matthias S’ en vele anderen steeds weer de nood hebben om bij elk stukje dat ze lezen, een stelling te willen terugvinden. Alsof je niet meer zou mogen pennen, zonder een pro of contra-stelling bij het begin of aan het einde van je schrijfsel. Dat duidt meteen op het onderliggende probleem. We zijn kritisch, verwachten enorm veel en hebben dan ook nog eens heel weinig tijd. Kortom, de schrijver of meer algemeen, de ‘brenger’ van een boodschap krijgt het steeds moeilijker om aandacht laat staan goedkeuring te vinden.
14/09/2010 om 14:51
Ik was tot 5 jaar terug een verfent gamer, surfer, uitslaper :p
Ik merk de laatste tijd dat het moeilijk geworden is om te hoofdrekenen en dingen te herinneren die ik gisteren heb gedaan.
Ik geef vooral de PC in het algemeen de blaam deze doet de helft van het denken voor u.
Als Gamer (vooral World of Warcraft) heb ik met veel mensen contact gehad. maar het spel zelf is de laatste tijd veranderd van een sociaal game verhaal tot een simpel oogst spel om de mensen met een muhhen heheuhen aan te trekken die dan domweg geld beginnen in te steken.
En als het aankomt op lezen van artikels en blogs lees ik het eerst uit of wacht ik op het einde van de paragraaf om me dan te verdiepen in het artikel na de link.
Ik herinner me een artikel op artikel7.nu over eermoorden in de Islam ben ik 3 dagen mee bezig geweest. :O
14/09/2010 om 21:11
Beste mevr. Bonneure,
Bedankt voor dit stukje tekst. Ik denk dat een deel van het probleem gelinkt is aan het feit dat internet nog een vrij jong medium is, waar we nog onze weg moeten zoeken en er nog geen duidelijk onderscheid kunnen maken tussen kwaliteit en rommel. Stilaan zien we toch dat er forum-masters worden aangeworven, die de vorm van berichten beheren. Ik denk dat in de toekomst zelfs geëvolueerd zou mogen worden naar een inhoudelijke moderatie van fora, waarbij nietszeggende one-liners of ongeargumenteerde slogans eveneens worden geweerd.
Zoals eerder gezegd hebben we daarenboven amper tijd, omdat we vaak toevallig op blogs of pagina’s terechtkomen (bijv., deze blog). Dat is waarom zo veel surfers hun persoonlijke mening op allerlei blogs achterlaten zonder de bedoeling om echt in discussie te willen treden. Internet kan het mogelijk maken dat mensen zowel meer als minder met elkaar communiceren. Daarom ben ik het ook niet eens met Dries V. dat internet automatisch de creativiteit in de mens stimuleert. Creativiteit vereist tijd, die er vaak niet is. De overgrote meerderheid van ons surft toch om te genieten van andermans creativiteit, niet om zelf te creëren?
Kortom, het zit hem eerder in het gebruik van technologie dan in de technologie zelf. Indien sommigen, die zich blijkbaar in hun directe leefwereld aangevallen voelen, geen probleem hebben met hun internetgebruik, des te beter. Voor anderen kan uw tekst misschien een aanzet vormen om er kritisch over na te denken.
14/09/2010 om 21:33
“Pancake people”, goed gevonden.
Het is jammer genoeg zo en zo herkenbaar. We zitten als konijnen voor een lichtbak. Het lijkt wel alsof we niet meer kunnen werken zonder pc.
Morgen ga ik voor mijn dochter en haar vriendinnetje ter gelegenheid van hun verjaardag, voor de hele klas, pannenkoeken bakken. Gelukkig zijn er ook nog echte “pancake people”.
14/09/2010 om 23:14
Helemaal gelezen (echt waar) en ervan genoten. Bedankt, Kristien. En neen, Marc, we zijn géén fossielen.
(Bijna kwart na elf, en zit ik nóg achter die pc, zeg. Q.e.d. :o) )
15/09/2010 om 09:19
Het is een kwestie van perspectief. Persoonlijk bekijk ik het liever zo dat het frustrerend gebrek aan informatie, dat ik regelmatig ervaren heb toen er nog geen internet was, veel erger was dan de manifeste gebreken die iedereen wel zal menen te zien in het huidige internet. Ik zou voor geen geld van de wereld terugwillen naar het vóór-internetse tijdperk.
15/09/2010 om 11:35
Eenzijdig, deze insteek, niet? Wat u schrijft is wellicht waar, maar mijns inziens zeer onvolledig.
Ik ken veel mensen die het internet “anders” gebruiken. Zelf ben ik een enorme fan van het medium omdat het kan ontsnappen (soms met veel moeite, maar toch) aan de controle en manipulatie van de reguliere media. Het internet met haar gebruikers wordt ook wel de énige ware democratische kracht genoemd en terecht. Zonder internet zouden we (die het willen weten) veel moeilijker het ware gelaat van de “powers that be” zien, zouden we geen alternief nieuws kunnen lezen, zouden we onthouden blijven van belangrijke informatie rond vernieuwingen in de wetenschap, wetgeving, gezondheid, economie enzovoort. Een voorbeeld: de website globalresearch.ca is een Canadees initatief waar journalisten, onderzoekers, professoren en andere academici hun bevindingen publiceren. Daar lees je over actuele onderwerpen heel andere zaken dan wat bijvoorbeeld deze website over diezelfde onderwerpen publiceert. Lang leve het internet!
15/09/2010 om 11:58
Internet, blogsites en de sociale netwerksites stimuleren het schrijven. Iedereen denkt dan nu ook dat hij/zij het talent heeft om boeiende stukjes neer te pennen, excuseer, neer te typen. Het mag ons dus niet verwonderen dat op internet veel saai geschreven larie staat. Meestal is lezen volgens de ‘F” nog te goed en kan je beter lezen volgens de ‘I’…
15/09/2010 om 12:28
Goed geschreven en volledig waar!
Het internet opent zoveel mogelijkheden, we kunnen communiceren met mensen aan de andere kant van de wereld, het antwoord op alle mogelijke vragen is slechts 1 muisklik van ons verwijderd. Prachtig toch?
Alleen moet je er op de juiste manier mee kunnen omgaan en daar wringt nu net het schoentje bij velen. Informatie nodig voor een schooltaak? Even ‘copy-pasten’ van Google, zonder er even bij stil te staan. Veel jongeren vinden het tegenwoordig niet meer nodig om zelf over dingen na te denken en om dingen te onthouden. Het internet staat immers altijd paraat!
Matthias S heeft dan misschien wel gelijk wanneer hij zegt dat de jeugd van tegenwoordig meer kansen krijgt, maar zeggen dat ze daarom ook slimmer zijn, is volgens mij wat kort door de bocht. Ik ben 22 en het verbaast me elke dag opnieuw hoe dom sommige leeftijdsgenoten zijn. Niet omdat ze het niet zouden kunnen, maar omdat ze te lui (geworden) zijn.
15/09/2010 om 15:06
Waarde Mevrouw Bonneure
- Dank voor de waarschuwing,
— U bevestigt wat ik reeds lang vermoedde.
— Wat u niet lijkt te beseffen is het Z- oftewel
—- diagonaal-lezen, wat nochtans even verspreid
—– is en ruim zo gevaarlijk. Inderdaad wordt er meer
—— en meer diagonaal gelezen - de meeste schrijfsels
——- kunnen ook op die manier best doorgrond worden
——– door wie lezen heeft geleerd. Als reactie schrijf ik
——— tegenwoordig diagonaal, teneinde zelfs vanwege de
———- Z-lezer optimale aandacht te bekomen.
PS wat is dat met die heruitgegeven Piet Fluwijn & Bolleke?
De reeks “Nero Klassiek” heb ik helemaal; moge deze nieuwe
herinnering aan jeugdsentiment niet aan me voorbijgaan!
(en zoals steeds: bedankt voor de mild-kritische blik op ons allen!)
15/09/2010 om 15:11
Dame/Heer Moderator/moderatrice,
bovenstaande reactie werd netjes ingetikt in Z-opmaak, ttz met een steeds brederwordende linkerkantlijn. De wonderen der techniek lijken mijn gewrocht echter te hebben gefnuikt - is er enige mogelijkheid dit te herstellen? Het was dus bedoeld als
;Waarde Mevrouw Bonneure
;–Dank voor de waarschuwing,
;—-U bevestigt wat ik reeds lang vermoedde.
;——Wat u niet lijkt te beseffen is het Z- oftewel
&C
Dank bij voorbaat!
KA
15/09/2010 om 17:37
In een krant heb ik nogal eens de neiging een artikel te beginnen lezen bij de laatste paragraaf. Dikwijls staat daar min of meer een conclusie in die je - al dan niet - uitnodigt om dieper in te gaan op het voorafgaande exposé. Tijdswinst dus.
Bij het digitaal lezen wordt dat verdomd moeilijk: je bent zo de weg kwijt bij het scrollen omdat de regels zo breed zijn en op en neer dansen. In een krant op papier zijn de kolommen een oogopslag breed en bepaal je zelf veel gemakkelijker waar je ogen naartoe gaan en wat je wilt lezen en of het niet beter is een of meerdere paragrafen te ’skippen’. Je kan tussendoor zelfs ‘zappen’ naar een ander artikel of pagina en even gemakkelijk terugkeren. Je hebt met andere woorden een bredere kijk, waardoor je vrijer leest.
Digitaal lezen is inderdaad een beetje zoals braaf de gps volgen als je naar een vreemd land reist en de weg niet wil kwijtraken, terwijl gedrukte tekst lezen is als kijken naar een Michelinkaart: je ziet meteen vele alternatieve wegen om op je bestemming te geraken en je maakt al eens een interessante omweg zonder dat je het overzicht verliest.
Internet geeft je dan weer de mogelijkheid om snel iets te checken. Als je bijvoorbeeld ‘glorieën van de technologie’ typt vraagt Google meteen of je niet ‘gloriën’ bedoelt
15/09/2010 om 20:05
Ik heb de tekst niet helemaal gelezen.
Ik vraag me telkens weer af hoe het is gegaan met die rode laarsjes.
16/09/2010 om 12:35
Een “Blog” te maken op “Internet” met als onderwerp “Weg met het internet”. Grappig…
16/09/2010 om 13:06
Vraag is Kristien of het wel nodig is om alles wat je leest ook te onthouden. De meer triviale informatie blijkt het meest gelezen te worden (kijk ter illustratie maar elke dag op de website van de redactie!). Dat we die niet onthouden, tant pis.
En uiteraard blijft er een verschil tussen ‘een boek lezen’ en internetlezen of lezen via een elektronisch medium, alle e-readers ten spijt. Maar dat dit zou betekenen dat er geen degelijke teksten op het internet werkelijk gelezen worden is dik overdreven. Als ze nuttig of te moeilijk zijn, drukken we ze gewoon af. Dat we al scannend lezen zie ik gewoon als een andere techniek bij een ander medium. Het opzoeken zelf zit nog in zijn kinderschoenen bij heel veel mensen en dus lezen ze dat wat het makkelijkst naar boven komt het eerst, maar we lezen toch zelf ook wel alle soorten pulpblaadjes (zij het al scannend) en datzelfde doen wel op internet. We blijven sensatiebeestjes. Dus weg met het internet want de links killen ons geestelijk vermogen, is toch wat simpel gesteld. Maar dat zal een intelligente dame als jij wel weten.
19/09/2010 om 15:53
Het onderwerp blijft me biologeren. Misschien lees ik ooit wel het boek, alhoewel, dat heb ik vroeger ook met andere boeken beloofd, en ik moet nog zoveel lezen… De kans dat ik er later nog een aantal artikelen over lees, bijvoorbeeld op het internet, blijft dus wel groter…
Maar ter zake: Wat me bij discussies op internet-fora (zoals dat van de krant De Standaard) is opgevallen, is dit: vele mensen discussieerden daar zonder rekening te houden met de achtergrond van waaruit zij en andere deelnemers hun stellingen poneerden/poneren. En zo konden we vaak getuigen zijn van eindeloze discussies, waarbij je vaak zo kon zien dat de deelnemers gewoon een andere achtergrond hadden. Want zonder dat ze het expliciet vermeldden, was de ene overduidelijk een kleine zelfstandige, terwijl de andere een werknemer was in één van onze grote bedrijven, en over bepaalde onderwerpen kan dat aanleiding geven tot eindeloze discussies op het internet. En in de politiek worden die verschillende belangen natuurlijk geïntegreerd tot één beleid, maar op het internet krijg je dan eindeloze discussies, waarbij standpunten als absolute stellingen geponeerd worden, terwijl je als onafhankelijke waarnemer, die een zeker afstand bewaart, zo kunt zien dat de opponenten gewoon een totaal verschillende achtergrond hebben, en dat hun standpunten zeker niet absoluut zijn! Ja, dergelijke domme en eindeloze discussies lees je vaak op het internet, en veel daarvan is tijdverlies.
Verder - en dat heb ik zelf meegemaakt op een Vlaams ezboard (nu Yuku) forum - kun je op een internetforum dat niet of niet goed gemodereerd wordt, gemakkelijk weggepest worden, zeker als de moderator(en) de kant van de pester kiezen… En als je niet anoniem deelnam, kan dat zeer nare gevolgen hebben, zeker als er leugens verteld worden, en vele mensen uit jouw omgeving meegelezen hebben… Wel, voor mij was dat één van mijn eerste ervaringen op het internet…
Rest er nog dat een google-search op je eigen naam vaak gemanipuleerd wordt, tenminste dat is mijn persoonlijke ervaring. En afhankelijk van de belangen van de manipulator en de heersende politieke wind, worden sommige zoekresultaten soms wél, en soms niet getoond. In mijn geval was dat zelfs afhankelijk van de politieke wind (bijvoorbeeld mijn vroegere discussies over het klimaat), en soms in mijn voordeel, maar vaak ook in mijn nadeel…
En ja, bovenstaande ervaringen waren niet erg positief. ‘Karaktermoord’ (en iemand zo wegpesten) op het internet is dus weldegelijk mogelijk, zeker als het slachtoffer geen eigen website heeft, zodat zoekresultaten afhangen van wat anderen al dan niet willen tonen…
(Wat mij betreft is dat alvast een van mijn slechtste ervaringen op het internet, maar het zal me toch niet tegenhouden om positief verder te doen…
En wat fora betreft (zoals dat van de krant De Standaard): die kunnen een hefboom zijn voor bepaalde politieke opvattingen of meningen. In die zin werkt het internet écht wel versterkend, als hefboom voor bepaalde opvattingen en meningen…
23/09/2010 om 00:31
Lieve Mevrouw, ook ik heb uw bespiegelingen over het internet zeer aandachtig gelezen en kan u ook alleen maar gelijk geven. Een van uw lezers vindt een boek op papier ook aangenamer om lezen dan op een scherm te moeten staren. Ik ben lid van dezelfde club. Een landkaart rustig bekijken doe ik ook graag, flarden van landkaarten heen en weer schuiven op mijn laptop vind ik helemaal niet plezant. Ik wil een geheel zien, geen flarden. Daarom erger ik me ook altijd zo hoe tegenwoordig alles uit de context geciteerd wordt en dan nog met andere fragmenten aaneen gelijmd met als enig doel : MANIPULATIE. Het is nacht nu, maar ik heb al vier uur geslapen. Als gehandicapte met een eigen kamer ben ik meester van mijn tijd. Oei, misschien leest iemand dit en is nu een beetje veel jaloers. Ik hoop dat u nu rustig slaapt…Dank aan Pasquello ! Pasqualina.